Ấn bản điện tử liên quan
Quay lạiLớp Chánh Kiến – Buổi 15: Đường đi nhân quả con người (nam)
Chúng ta chỉ cần giới thiệu cho người đọc thấy được đường đi của nhân quả qua ba chỗ: thân, khẩu và ý. Nêu rõ ba điều ác và ba điều thiện của thân; bốn điều ác và bốn điều thiện của khẩu; ba điều ác và ba điều thiện của ý. Sau đó, mình kết luận bài bằng cách chỉ ra lộ trình nhân quả nào mang lại sự an vui, hạnh phúc cho con người, và lộ trình nhân quả nào mang đến tai họa, khổ đau cho con người, để chúng ta dè dặt mà bỏ ác làm thiện.
Đối với ngày Phật đản, người cư sĩ nên tổ chức ngày Thọ Bát Quan Trai, giữ gìn giới hạnh nghiêm túc và tu tập các loại thiền định. Người tu sĩ ngày đó ngồi thiền nhập định, thân tâm bất động để làm gương giải thoát cho mọi người. Nếu nhớ ngày sanh Phật để tỏ lòng tôn kính thì không có gì bằng là tạo cảnh quan vắng lặng là đúng ý nghĩa của Đạo Phật.
Đạo đức nhân bản - nhân quả chỉ có thực hành pháp buông xả Như Lý Tác Ý thì mới sống đúng đạo đức này. Khi con chánh tư duy là lúc lòng yêu thương con rộng lớn vô bờ bến, nhờ thế con biết tha thứ những lỗi lầm và thương yêu những người khác một cách chân thật. Phật dạy: “Thấy lỗi mình đừng thấy lỗi người”. Thế có ai nghe lời Phật dạy đâu, nên đau khổ vẫn phải chịu lấy khổ đau. Người nào nói xấu người khác là người không tốt, các con hãy tránh xa những hạng người này và phải biết xả tâm.
Đạo Phật là đạo tự lực, nên Đức Phật dạy: “Các con hãy tự thắp đuốc lên mà đi”. Theo nhân quả thì mỗi người phải tự chuyển nghiệp của mình, chứ không ai chuyển nghiệp cho ai được. Và vì vậy mọi người phải tự cứu mình. Muốn tự cứu mình thì nên sống theo thiện pháp, nghề nghiệp thiện.
Các con quỳ đảnh lễ Thầy là tỏ lòng cung kính, nhưng với đôi mắt của Thầy thì các con với Thầy đều bình đẳng như nhau. Chỉ có sự cung kính cao quý nhất của các con là các con sống toàn thiện, sống không làm khổ mình khổ người, chính sự sống ấy là sự cung kính tôn trọng Thầy. Còn các con đảnh lễ Thầy mà không sống được như vậy thì chẳng khác nào các con sống theo kiểu cách phong kiến. Cho nên, sự cung kính đảnh lễ chỉ là vấn đề phụ. Biết cung kính, biết tôn trọng Thầy là phải biết xả tâm, ly dục ly ác pháp.
Tóm lại, muốn trở thành người thông minh thì phải cố gắng học tập, phải siêng năng thức khuya dậy sớm để học tập. Cũng như để được thoát khỏi kiếp khổ đau của con người thì phải siêng năng thức khuya dậy sớm chuyên cần ngăn ác diệt ác pháp trong tâm thì sẽ được sống giải thoát, an vui, hạnh phúc.
Nói đời khổ để thấu hiểu rõ nguyên nhân nào khiến cho mọi con người phải khổ. Con người khổ là vì sống thiếu đạo đức làm người, còn mang nhiều thú tính của loài thú vật, vì thế tự mình làm khổ cho mình và làm khổ cho người khác. Vậy muốn thoát khổ, con người chỉ cần sống đúng đạo đức nhân bản không làm khổ mình khổ người, chứ không có nghĩa bỏ cha mẹ, vợ con, vào chùa tu hành là hết khổ. Điều ấy là mộng tưởng, là huyền ảo, là sống trong mơ... Con có sự suy tư nghĩ ra điều này chưa?
Bởi vậy, người làm nghề bán rượu là người gián tiếp giết người bằng cách: làm mất trí khôn của con người; sanh ra nhiều bệnh tật khổ đau; làm gia đình bất an; gây tai nạn chết người khiến cho mọi người khổ đau, một hình ảnh, một hậu quả đau thương khiến cho mọi người khó quên. Sao ta nỡ làm một nghề sống trên đau khổ của muôn người khác?
Thân hành, khẩu hành, ý hành là ba nẻo trên một lộ trình của nhân quả. Từ nơi đó xuất phát hành động thiện hay ác; ác thì khổ đau, thiện thì an vui hạnh phúc. Cho nên, Đức Phật dạy: “Ngăn ác, diệt ác pháp” tại ba nơi chỗ này, và “Sanh thiện, tăng trưởng thiện pháp” cũng tại ba nơi chỗ này. Nếu chúng ta biết ngăn ác diệt ác pháp, tức là chúng ta biết tu tập và rèn luyện đạo đức nhân bản - nhân quả, không làm khổ mình khổ người; nếu ai cũng tu tập đạo đức như vậy hết thì cuộc sống thế gian này là cảnh Thiên Đàng, Cực Lạc.
Hành tinh có thể tan hoại chỗ này, nhưng từ trường môi trường sống không bị tan hoại, vì thế nó lại kết hợp chỗ khác tạo thành hành tinh mới. Nhờ thế, chúng ta biết hành tinh có thể tan hoại vì nó có sắc tướng, cái gì có sắc tướng là có vô thường, có vô thường là có tan hoại. Từ trường nhân quả không tan hoại nên hành tinh tụ tán liên tục không hề dứt, luật nhân quả cũng theo đó mà chi phối và phóng xuất từ trường.
Người muốn tâm bất động trước cảnh thương tâm, thì phải tập nhìn đời bằng đôi mắt nhân quả. Trước cảnh đau thương của con người cũng như loài vật, ta sẵn sàng cứu giúp, an ủi bằng khả năng và sức lực của mình, nhưng tâm ta bất động vì thấu suốt lý nhân quả nghiệp báo mà loài người và loài vật phải trả vay, vay trả, có gì mà tâm ta phải xúc động thương cảm.
Một người tâm bình thường như mọi người, nhưng không ai làm gì mà tâm họ động thì đó là chứng đạo. Khen chê hay bất cứ hoàn cảnh thuận hay nghịch mà tâm vẫn thản nhiên không buồn lo là chứng đạo.