Ngày đăng  

20/10/2026, 19:03

NỘI DUNG MÔ TẢ

Cho nên, trong cuộc đấu tranh với giặc sinh tử, chúng ta phải thấy rằng Đức Phật đã dạy cho chúng ta những phương pháp tu tập, nhưng Đức Phật thường nhắc thiện xảo để đối trị với tâm tham, sân, si của mình.
Trưởng lão Thích Thông Lạc

Quý bạn đọc vui lòng chọn định dạng pdf hoặc epub, rồi nhấn nút “Đọc” ở trên để đọc toàn bộ nội dung tư liệu, hoặc xem tóm tắt như sau:

THIỆN XẢO TRONG TU TẬP

Người nào cũng có sự khéo léo vận dụng mà Đức Phật gọi là thiện xảo. Ở đây có mấy người mà Thầy thấy họ cũng sáng tạo ra.

Nếu Đức Phật còn tại thế, có lẽ Ngài cũng sẽ mỉm cười mà nói: “Các con bây giờ hay quá. Ta chỉ dạy các con pháp Thân Hành Niệm, vậy mà các con còn biết vận dụng, sáng tạo nhiều cách để đối trị hôn trầm, thùy miên và nhiếp phục vọng tưởng”.

Các con thấy, từ bài pháp Thân Hành Niệm, Thầy thiện xảo biến nó trở thành pháp tu lệnh tác ý để trở thành lệnh Tứ Như Ý Túc.

Bởi vì Thầy thấy trong pháp Thân Hành Niệm, Đức Phật nói rất rõ: khi tu tập Thân Hành Niệm thì có mười công đức Như Lai. Mà mười công đức Như Lai đó chính là Tứ Thần Túc. Nếu như vậy thì phải có cái lệnh. Bởi vì Như Ý Túc là như ý mình muốn, mình ra lệnh gì nó thực hiện được. Mà muốn làm được như vậy thì phải có đạo lực. Cho nên pháp này là để thực hiện đạo lực. Các con hiểu không?

Vì vậy, Thầy thiện xảo biến nó trở thành cỗ xe kiên cố mà Đức Phật đã từng dạy ở trong bài pháp Thân Hành Niệm: kiên cố như cỗ xe, trở thành căn cứ địa.

Nếu tu chung chung Thân Hành Niệm trong tất cả mọi hành động, làm hành động nào biết hành động đó, thì nó đâu trở thành cỗ xe.

Làm hành động nào biết hành động đó, tức là tỉnh thức thôi, thì đâu trở thành cỗ xe, trở thành căn cứ địa được.

Nhưng Đức Phật dùng những danh từ đó thì mình phải hiểu rằng Đức Phật bảo mình cấu kết lại, thiện xảo tất cả những Thân Hành Niệm lại trở thành một cỗ xe để cho nó chạy.

Và khi cỗ xe đó chạy tới đâu thì nó kiên cố tới đó, mà nó lại có những Thần Túc. Có Thần Túc như vậy thì nó là cái lệnh rồi.

Còn nếu mình không có lệnh tác ý, mà cứ âm thầm biết hành động đó thôi, thì như vậy chưa đủ.

Từ chỗ suy tư đó, mình thiện xảo pháp tu để trở thành đúng với ý của Đức Phật. Cho nên mình tu thì nó có hiệu quả liền tức khắc, nó có kết quả.

Các con có thấy khéo léo không?

Còn bây giờ, các con thấy cũng từ trên pháp Thân Hành Niệm mà sáng tạo ra cách đối trị hôn trầm.

Hồi nãy, như Thanh Trí sáng tạo ra cách đối trị, Thầy thấy hết hồn. Trời đất ơi! Cái gì mà dữ vậy! Thiếu điều nó muốn đạp cái tâm si lọt xuống biển chứ ở đó mà chịu. Nội việc nện gót chân xuống cái “kịch”, thì tâm si nó cũng lật đật chạy rồi.

Đó là cái sáng tạo, cái thiện xảo khi chúng ta đang bị hôn trầm, thùy miên. Nếu mà đi nhẹ nhàng thì làm sao nó hết được. Khó lắm chứ đâu phải dễ. Mình phải tìm cách đối trị.

Như bác vừa nãy nói chuyện mà cứ gục gà, gục gững, rồi rũ rượi cả người ra như vậy. Nếu sử dụng những hoạt động mạnh của thân thì mới có thể thắng được nó, chứ đâu phải dễ.

Nhưng bác lại dùng sức mạnh tinh thần của mình bằng câu tác ý. Các con thấy, cái lực tinh thần cũng mạnh lắm chứ, không phải dùng cơ bắp. Đó là lực tinh thần của sự tác ý. Khi câu tác ý đúng với tình cảm, đúng với tâm lý của mình thì nó làm cho mình mạnh mẽ hơn, nhờ đó mình có thể thắng được hôn trầm. Các con thấy cũng ghê chứ! Đâu phải ai cũng biết sử dụng nó.

Cho nên Thầy đọc những điều này để các con rút tỉa từng kinh nghiệm. Khi gặp những trường hợp khó khăn, mình biết cách đối trị: hoặc dùng sức mạnh tinh thần, hoặc dùng cơ bắp đối trị nó, để mình chiến thắng, không được thua giặc.

Bắt đầu học lớp này, chúng ta thấy vui chứ? Nhiều kinh nghiệm của các bạn được thể hiện ra ở đây.

Nếu làm theo cách của mình mà không được, thì mình bắt chước cách của người khác. Có phải vậy không các con? Học Thầy, học mình, học người, học tất cả các bạn của mình. Những điều đó đem lại lợi ích rất lớn cho chúng ta trong quá trình tu tập.

Hồi sáng này cũng có những bạn có những hành động tu tập rất hay. Nhưng vì chia làm hai lớp, cho nên các con không có điều kiện tập trung để học thêm những kinh nghiệm hay của các bạn.

Vì vậy, sau này Thầy thiết nghĩ nên cho học chung lại. Thà đến đó ngồi chơi cũng được, mà học được từng kinh nghiệm của các bạn cũng hay, phải không các con?

Để mình nương vào kinh nghiệm của bạn bè mà sáng tạo, rồi áp dụng vào sự tu tập của mình để dập đối phương là giặc tham, sân, si. Phải không các con? Mình đánh giặc tham, sân, si mà. Mình rút tỉa từng kinh nghiệm của người này, người kia, rồi áp dụng vào bản thân, là mình phải thắng chứ gì?

Các con có nghe nói, trong thời Liên Xô, họ viện trợ cho Việt Nam những hỏa tiễn không? Nhưng khi về Việt Nam, mình nghiên cứu rồi sáng tạo ra cách sử dụng, cách bắn còn hiệu quả hơn cả Liên Xô.

Liên Xô cũng ngạc nhiên, nói: “Trời đất ơi, mấy ông Việt Nam này làm cái gì mà qua bên đây bắn còn tài ba hơn mình nữa!”.

Nhưng sự thật là các kỹ sư của mình khi nghiên cứu những vũ khí đó đã sáng tạo ra cách thức phù hợp với chiến trường Việt Nam. Còn các kỹ sư Liên Xô thì chế tạo theo điều kiện chiến trường của họ.

Họ không ngờ khi đưa vũ khí sang Việt Nam, mình còn sáng tạo tài ba hơn nữa.

Đức Phật đã dạy cho mình cách thức tu tập pháp Thân Hành Niệm, thì mình lại sáng tạo, thiện xảo ra. Trời đất ơi, nó muôn mặt ở trong đó chứ!

Mà muôn mặt để làm gì? Các con thấy, muôn mặt như vậy nhưng có sai pháp đâu. Nó vẫn đối trị được tâm tham, sân, si của mình chứ đâu phải làm cái gì khác.

Đức Phật dạy pháp này cũng là để mình đối trị ba cái tham, sân, si này chứ có đối trị cái gì khác đâu. Cho nên mình đâu có làm gì khác. Mình đối trị ngay cái thằng giặc đó, đánh nó thôi. Đó là sự sáng tạo.

Tại sao Thầy chấp nhận cho các con sáng tạo? Bởi vì Thầy biết các con dùng những cách đó để đuổi được giặc si, hôn trầm, thùy miên, làm cho chúng vắng bóng đi.

Cho nên cách thức của chúng ta là sáng tạo. Sáng tạo bằng tri kiến chúng ta nhìn nhân quả. Sáng tạo triển khai tri kiến của chúng ta sáng suốt nhìn tất cả các pháp để tâm được giải thoát. Đó là sự sáng tạo bằng ý thức, bằng tri kiến hiểu biết của chúng ta.

Rồi chúng ta sáng tạo bằng những phương pháp Thân Hành Niệm, tức là cái thân động của mình. Sáng tạo để đối trị tâm tham, sân, si, làm cho hôn trầm, thùy miên không còn đất đứng, đuổi chúng ra khỏi thân tâm của chúng ta.

Các con thấy, đây là một cuộc đấu tranh rất gay go. Nếu mình thiếu sáng tạo thì mình sẽ thua giặc. Mà giặc nó khôn khéo lắm chứ đâu phải dễ đối phó.

Khi các con bị hôn trầm, thùy miên rồi thì các con sẽ thấy nó đánh mình muôn mặt, chứ đâu phải chỉ đánh một mặt. Nó đánh cho mình rã rời, rồi nó còn đánh cả tâm lý nữa.

Nó luận, nó nói đủ thứ: “Ngủ một chút đi, rồi lát nữa tu sẽ khỏe hơn”, tự nó nói trong tâm mình, chứ ai nói. Nghe cũng có vẻ đúng, thế là mình bắt đầu lên giường nằm, tức là mình sẽ thua trận liền.

Cho nên, trong cuộc đấu tranh với giặc sinh tử, chúng ta phải thấy rằng Đức Phật đã dạy cho chúng ta những phương pháp tu tập, nhưng Đức Phật thường nhắc thiện xảo, có phải không? Đức Phật bảo mình phải thiện xảo mà.

Nhưng hầu hết đệ tử không biết thiện xảo, cho nên làm sai. Hoặc thiện xảo một cách trật lất.

Thí dụ, Phật dạy ngăn ác, diệt ác để đối trị tâm tham, sân, si của mình, thì mình lại không thiện xảo theo cách đó. Mà mình lại tránh né, ức chế nó, làm cho nó nằm im một chỗ rồi mình trốn đi nơi khác, chứ mình không diệt nó. Cho nên cuối cùng mình phải trốn chạy mà không bao giờ thắng được giặc.

Mình phải trực tiếp đánh bằng phương pháp đàng hoàng, chứ không được trốn chạy.

Còn bây giờ, Thầy nhiếp tâm, Thầy ức chế cho nó nằm một đống đó, mà Thầy sợ nó quá. Nó ló mặt ra là nó đánh mình, thôi mình cứ lui dần, lui dần, rồi núp vào một chỗ nào đó. Nhưng cuối cùng giặc tham, sân, si đâu có hết?

Mà tham, sân, si không hết, đến chừng trở về bình thường, coi như bước ra khỏi cái lỗ châu mai của mình, thì nó dập tan nát mình hết, rồi nó lôi mình đi luôn, bắt mình làm nô lệ. Các con thấy không?

Còn mình ngồi núp trong lỗ châu mai, lúc bấy giờ các con ngồi nhập định chứ gì? Các con ngồi nhiếp tâm không vọng tưởng, tức là núp trong lỗ châu mai, thì giặc nó bắn mình không được.

Nhưng không lẽ mình cứ nằm mãi ở dưới đó hoài, phải không? Mình phải xả ra. Mà khi xả ra thì nó dụ mình đủ thứ hết. Nó lôi mình: “Ở thành phố sướng hơn”, thế là mình ham, mình ra thành phố ở. Nó cho mình ăn ba cái bơ sữa, rồi bắt đầu mình theo nó luôn, phải không?

Như vậy là mình thất trận, mình đã thua cái đòn đánh của nó rồi.

Còn cái này thì mình biết, có lúc mình phải núp, phải tránh. Khi lực lượng của còn yếu, mình núp để luyện tập, để sáng tạo, để chế tạo ra những vũ khí thật mạnh.

Đến khi thấy đủ sức rồi thì mình ngóc đầu lên để diệt nó liền. Mà mình diệt trong trạng thái bình thường, chứ đâu phải ở trong định mà diệt.

Cho nên Thầy dạy các con tri kiến giải thoát là mình diệt với cái tầm thường của mình. Khi nó đến, đụng vào tri kiến của mình là mình đập tan nát nó hết.

Còn khi nó đánh mình bằng hôn trầm, thùy miên để làm cho mình rơi vào vô minh, thì bắt đầu dùng Thân Hành Niệm. Trời ơi! Mình nổ cho nó một loạt, cho nó tiêu tan đi chứ!

Xem Thanh Trí nó nổ kiểu đó thì chết, phải không các con? Các con thấy cái kiểu nó nổ súng như vậy thì làm sao hôn trầm nổi? Thầy nói thật, bám không có nổi. Trời ơi! Mỗi bước đi của nó muốn chết kia kìa!

Cách thức như vậy thì các con rút tỉa từng kinh nghiệm mà áp dụng vào sự tu tập của mình.

Trong khi đó, mình về sáng tạo để mỗi người đều có một mặt trận, có một đối phương để đánh. Như bây giờ Thanh Trí đánh giặc của Thanh Trí, còn các con phải đánh giặc của các con chứ. Thanh Trí có đánh giặc giùm các con được không?

Người nào cũng có một mặt trận sinh tử trong thân tâm của mình. Nếu mà không sử dụng được vũ lực, không có sức mạnh để đương đầu với nó thì chúng ta làm sao thắng được?

Coi như mỗi con người chúng ta là một đất nước, một quê hương. Mà đất nước, quê hương của chúng ta đang bị giặc sinh tử chiếm.

Bây giờ chúng ta là những nước nhược tiểu, còn yếu. Nhưng có một người đã giải phóng được đất nước của họ, thì người đó chỉ cho mình cách giải phóng. Người đó nói: “Bây giờ các con bắt chước Thầy này. Thầy đã giải phóng được đất nước của Thầy rồi. Thầy đã làm chủ được bốn sự đau khổ là sinh, già, bệnh, chết rồi. Các con hãy làm theo Thầy”.

Nhưng đó là cách của vị thầy đó, còn đối với đất nước của mình thì lại khác. Bởi vì mỗi người có đặc tướng riêng. Vì vậy, mình phải biết sáng tạo. Cho nên Đức Phật nhắc mình phải thiện xảo, chứ đừng bắt chước rập khuôn, nếu không thì không đúng.

Mình phải sáng tạo ra cách đánh riêng phù hợp để đánh giặc ở trong tâm mình. Rồi cuối cùng cũng chiến thắng, cũng thành tựu như Đức Phật chứ đâu có thua gì.

Đối với Đức Phật, Ngài chiến thắng bằng cách bỏ cung vàng điện ngọc, vào rừng sáu năm khổ hạnh, cuối cùng thành Phật.

Còn Thầy chín năm, Thầy đánh giặc lâu hơn Đức Phật. Bởi vì mặt trận của Thầy lâu hơn, cho nên chín năm gian khổ, cuối cùng Thầy cũng thành công.

Bây giờ không biết các con tu mười năm hay hai chục năm đây? Nếu giỏi hơn thì có khi chỉ ba, bốn năm. Mà tính sổ ra, bây giờ các con tu được bao lâu rồi đó. Có lẽ cũng bảy, tám năm không chừng.

Cho nên, trong cuộc đấu tranh này, các con phải cố gắng khắc phục hết sức. Chúng ta vừa học Thầy, vừa học bạn bè, thấy những cái hay thì rút tỉa, ghi nhớ. Thấy điều gì hay thì về tập luyện, thử xem có áp dụng được không.

Khi giặc ló đầu ra thì đập ngay, dùng tất cả lực lượng đã luyện tập để dập nó xuống, dập tan nát nó, đừng để nó có cơ hội phát triển. Cuối cùng, cứu cánh sẽ đến với mình. Đến đây là mình giải phóng được quê hương.

Như Thầy đã giải phóng quê hương rồi, đất nước của Thầy đã độc lập. Giặc sinh tử bây giờ không dám nói chuyện với Thầy, nó chỉ còn biết cầu hòa chứ đâu dám đụng đến Thầy.

Còn các con thì khác. Khi nó bắt bệnh, các con phải nằm xuống, lăn lộn với nó. Nó đâu có chịu hòa bình với các con, phải không?

Nó bảo chết thì các con phải chết. Nó làm cho các con không thở được thì các con cũng phải chết. Như vậy thì làm sao gọi là hòa bình với nó được?

Bây giờ mình bảo nó: “Ký hòa hợp đi!”. Nó đâu có chịu. Nó bảo: “Mày chết chứ mày đừng có chuyện ký hòa hợp với tao!”. Phải không?

Đó là giặc sinh tử. Đến chừng nó bảo các con chết, nó đâu cho các con ký hòa hợp với nó được. Nó không duy trì sự sống cho các con đâu.

Cho nên chỉ có một cách là đánh đuổi nó đi. Nếu không làm chủ được nó thì mình phải chịu thua nó.

Nó bảo đau là đau, nó bảo chết là chết. Nó cai trị đất nước của mình ghê gớm như vậy. Vì thế, buộc lòng chúng ta phải nỗ lực chiến đấu để giải phóng quê hương, hoàn toàn làm chủ bốn sự đau khổ, làm chủ sự sống chết một cách hẳn hòi, đàng hoàng.

Như vậy, nói chứng quả A La Hán, quả A La Hán gì? Chẳng qua đó là cái danh từ nói cho kêu, nghe như Phật, như Thánh, như Tiên vậy chứ có ăn thua gì.

Tôi là con người, tôi giải phóng được tôi. Bây giờ tôi sống không còn bị sinh tử, bệnh tật tác động vào thân nữa. Tôi làm chủ được nó rồi, như vậy là đủ, không cần gì hết.

Tôi không làm những trò ảo thuật, thần thông, biến hóa. Nào là thần, thánh, quỷ, ma, tôi không biết những thứ đó. Mà tôi biết rằng bây giờ già tôi không lụm cụm, không yếu đuối nữa. Nếu nó làm cho tôi yếu đuối thì tôi dập cái đầu nó xuống, không cho nó yếu đuối. Nghĩa là khi thấy thân run rẩy, không còn sử dụng được nữa thì tôi dập nó luôn, tôi cho nó chết luôn. Tôi có lệnh. Đó là cách thức làm chủ.

Nó bệnh, tôi bảo đi thì nó phải đi. Tôi bảo một tiếng mà nó không đi thì tôi cho nó chết luôn, tôi không sợ đâu. Có phải không?

Tôi bảo nó chết thì nó phải chết. Nó không có cãi tôi được, nó không nói: “Ráng sống thêm đi”. Không có chuyện đó.

Mình phải tu tập làm sao có được cái lệnh như vậy, có được cái lực như vậy, thì mới xứng đáng là một người giải phóng được sinh tử luân hồi.

Tu như vậy là đủ rồi các con. Bây giờ không cần đòi hỏi gì nữa. Tôi không cần về xứ nào hết. Tôi không cần về Cực Lạc Tây Phương. Tôi không cầu gì hết. Nhưng tôi làm chủ được nó. Còn về đâu thì biết, có phải không các con?

Bây giờ, về sự giải phóng, về sự bình an, thì dù có chết trong muôn đời, muôn kiếp, tôi cũng ở trong sự bình an, chứ có ở chỗ nào khác hơn đâu. Tôi đâu có ở nơi còn đau khổ nữa.

Cho nên điều này xác định rất rõ con đường chúng ta đi. Vì vậy, chúng ta phải ráng cứu mình.

Đã là con người, Đức Phật làm được, Thầy làm được, bây giờ không lẽ các con không làm được?

Trời đất ơi! Mặt mũi cũng giống như Thầy. Có phải cái mũi của các con dài ra như này, khác Thầy thì các con mới không làm được. Đằng này, con mắt cũng vậy, cái miệng, cái răng cũng giống nhau, rồi tóc tai cũng vậy. Tại sao lại không làm được?

Các con từ chối đó chứ. Sự thật ra, các con cũng như Thầy thì các con làm được.

Bởi vậy, Thầy nghĩ Đức Phật cũng giống Thầy, thì Thầy phải làm được. Thầy làm được thì bây giờ các con cũng giống Thầy, các con cũng làm được.

Nhìn lại, cái mặt người nào Thầy thấy cũng giống nhau hết, cũng tựa tựa nhau, đâu có người nào khác.

Phải chi lỗ mũi Thầy dài như thế này, còn lỗ mũi các con cụt, thì có thể nói: “Tại lỗ mũi Thầy dài nên Thầy làm được, còn lỗ mũi con không có như vậy thì làm sao con làm được?”. Nói vậy thì còn có lý.

Còn đằng này, nhìn lỗ mũi Thầy với lỗ mũi các con cũng y như nhau, có khác gì đâu. Cũng hai lỗ chứ có phải bốn lỗ mà khác. Nó đâu có khác gì, tại sao các con lại làm không được?

Tại vì các con lười biếng, không chịu đấu tranh, không chịu đánh giặc, cứ để mình làm nô lệ mà không chịu chiến thắng. Như vậy là lỗi của các con chứ không phải lỗi của ai hết.

Đất nước bị nô lệ mà cứ chịu đời nô lệ hay sao? Trong khi đã có người giải phóng được quê hương của mình rồi, thì mình cũng phải cố gắng làm cho được chứ. Tại sao lại không chịu cố gắng?

Người ta có trường lớp dạy cho mình học những chiến thuật, chiến lược để mình đánh bại giặc, có phải không?

Cái trường lớp của Đạo Phật nhằm đào tạo cho mình cách đánh giặc để giải phóng đất nước của mình, chứ đâu phải giải phóng đất nước cho Đức Phật. Vậy mà mình không chịu ráng học.
…

THÔNG TIN TÁC GIẢ

Trưởng lão Thích Thông Lạc

Xem thêm

Lớp Chánh Kiến – Buổi 17: Chánh Niệm Tĩnh Giác (nam)

Trưởng lão Thích Thông Lạc

Nếu chỉ sử dụng phương pháp Chánh Niệm Tĩnh Giác để thắng được hôn trầm, thùy miên, thì chúng ta sẽ lọt vào trong tưởng. Tại sao? Tại vì pháp tri kiến giải thoát là Định Vô Lậu sẽ dẹp được dục lậu và hữu lậu. Nếu chúng ta không sử dụng như vậy thì tâm chúng ta chưa ly dục, ly ác pháp. Tâm chưa ly dục, ly ác pháp, mà chúng ta ức chế để phá hôn trầm, tức là phá vô minh lậu, thì chúng ta sẽ rơi vào trong tưởng.

Lớp Chánh Kiến – Buổi 16: Tri kiến giải thoát (nam)

Trưởng lão Thích Thông Lạc

Đức Phật dạy về tri kiến giải thoát qua năm cây hương: “Giới hương, Định hương, Tuệ hương, Giải thoát, Giải thoát tri kiến hương”, thì Giải thoát tri kiến hương là quan trọng nhất. Giải thoát là sống bình thường, nhưng không sự việc nào tác động được vào tâm của mình là nhờ ý thức triển khai tri kiến thấu suốt các pháp như thật để tâm không còn đau khổ, tức là chánh kiến, chứ không phải ở trong định là giải thoát.
0
Tổng 0 lượt bình luận
Chưa có bình luận

VIẾT BÌNH LUẬN

THÔNG TIN BỔ SUNG

  • Tác giả

    Trưởng lão Thích Thông Lạc

  • Đối tượng

    Tu sinh Lớp Chánh Kiến

  • Chuyển ngữ bởi

    Thư viện Thầy Thông Lạc

  • Xuất bản tại

    Thư viện Thầy Thông Lạc

  • Thời gian

    20/11/2005

  • Khổ giấy

    13x20,5 cm

  • Số trang

    51

  • Thể loại

    Giáo án

  • Dữ liệu

    File pdf, epub

  • Ngôn ngữ

    Tiếng Việt

  • Phù hợp cho

    Máy tính, máy tính bảng, smartphone