Ngày đăng  

01/03/2026, 08:57

NỘI DUNG MÔ TẢ

Chúng tôi nói bậc tu hành chứng đạo chỉ làm chủ sanh, già, bệnh, chết, chứ không làm chủ cái thân giả tạo, vô thường, duyên hợp. Quý Phật tử đừng hiểu lầm làm chủ nhân quả là dừng nhân quả. Làm chủ nhân quả có nghĩa là làm cho thân tâm thanh thản, an lạc trước thọ lạc, thọ khổ, thọ bất lạc bất khổ. Nói một cách khác, làm chủ nhân quả tức là làm chủ thân tâm mình trước các ác pháp, bất thiện pháp, khiến cho thân tâm bất động và tự tại.
Trưởng lão Thích Thông Lạc

Quý bạn đọc vui lòng chọn định dạng pdf hoặc epub, rồi nhấn nút “Đọc” ở trên để đọc toàn bộ nội dung tư liệu, hoặc xem trực tiếp như sau:

Chơn Như, ngày tháng năm 2000

NGƯỜI TU LÀM CHỦ CÁI GÌ?

Có người sẽ hỏi: “Người tu hành chứng đạo, làm chủ sanh, già, bệnh, chết, cớ sao còn bị phiền não, bị già, bị bệnh, bị chết và bị tai nạn?”.

Thưa quý vị, ở đây chúng tôi nói bậc tu hành chứng đạo chỉ làm chủ sanh, già, bệnh, chết, chứ không làm chủ cái thân giả tạo, vô thường, duyên hợp. Thân ngũ uẩn duyên hợp là chuyện có thật, cho nên sanh, già, bệnh, chết bắt buộc phải đến.

1- Các Ngài cũng bệnh, cũng chết như tất cả mọi người, nhưng nó không tác động vào các Ngài được. Vì thế, sanh, già, bệnh, chết không làm tâm họ dao động. Đó là giai đoạn làm chủ thứ nhất (làm chủ tâm, tâm bất động trước cảnh sanh, già, bệnh, chết).

2- Chỗ làm chủ thứ hai là: Khi có sanh, già, bệnh, chết đến thì người tu chứng sẽ làm chủ nó bằng cách dùng đạo đức và đạo lực đẩy lui để thân tâm lúc nào cũng được thanh thản và an lạc, không có khổ não.

Thí dụ:

˗ Làm chủ sanh: Khi có xảy ra tai nạn, kiện tụng, ham muốn, thèm khát, sợ hãi, lo toan, v.v.. người tu chứng sẽ dùng trí tuệ nhân quả quán xét, thì ngay đó tâm sẽ được an ổn, không còn buồn lo, sợ hãi, sân hận, v.v.. Khi khởi tâm ham muốn cái này cái khác, thì ta dùng trí tuệ Tứ Niệm Xứ quán xét các pháp vô thường, khổ, không, vô ngã thì tâm ham muốn (tham dục) dừng liền. Đó là cách làm chủ sanh thứ hai.

˗ Làm chủ già: Tịnh chỉ thân hành, khẩu hành, ý hành, tức là tịnh chỉ tầm tứ (nhập Nhị Thiền).

˗ Làm chủ bệnh: Khi thân có bệnh, đau nhức, khổ sở ta phải làm chủ thọ bằng cách ly hỷ, trú xả, nhập Tam Thiền. Từ Tam Thiền dùng Như Lý Tác Ý xả thọ khổ. Kinh dạy ly hỷ, trú xả tức là xả lạc, xả khổ. Xả lạc, xả khổ tức là xả thọ. Xả thọ tức là xả sự đau khổ của thân.

˗ Làm chủ chết: Khi thân suy yếu sắp chết, ta tịnh chỉ hơi thở, nhập Tứ Thiền, xả bỏ thân tứ đại nhân quả một cách dễ dàng.

Do đó, làm chủ sanh, già, bệnh, chết ở phần thứ nhất là làm chủ tâm, tâm bất động trước cảnh sanh, già, bệnh, chết; phần thứ hai là làm chủ những trạng thái sanh, già, bệnh, chết xảy đến cho thân, tức là trực tiếp tịnh chỉ các trạng thái đau khổ của sanh, già, bệnh, chết. Ta không thể ngăn chặn sanh, già, bệnh, chết, hoặc tai nạn không xảy đến với thân này, vì thân này là thân nhân quả nên những điều thiện ác mà ta đã tạo ra từ trước thì ta phải nhận lấy hậu quả mà thôi.

Ngăn chặn tức là dừng nhân quả. Đạo Phật dạy làm chủ nhân quả, vượt qua nhân quả, chớ không dạy ngăn chặn và dừng nhân quả. Vì từ nhân quả con người tạo ra thì chỉ có làm chủ tâm không tạo nhân quả ác nữa thì nhân quả sẽ chấm dứt, như Phật đã dạy trong pháp Tứ Chánh Cần (“ngăn ác, diệt ác pháp, sanh khởi thiện, tăng trưởng thiện”). Đó là pháp tu tập làm chủ nhân quả, hay là pháp môn tu nhập định để làm chủ sanh tử, luân hồi.

1/ Tóm lại, muốn làm chủ nhân quả, chấm dứt sanh tử, luân hồi là phải tu tập điều khiển khẩu hành, thân hành và ý hành. Luôn luôn thực hiện nhân thiện để tạo quả lành, hoàn toàn ngăn và diệt trừ nhân ác. Đó là giai đoạn thứ nhất người đệ tử Phật cần phải tinh cần siêng năng tu tập không được biếng trễ.

2/ Muốn làm chủ, điều khiển nghiệp quả của thân (lão, bệnh, tử) thì phải tu tập Nhị Thiền, Tam Thiền, Tứ Thiền. Đó là giai đoạn thứ hai mà người đệ tử Phật cần phải tinh cần, tinh tấn, siêng năng tu tập, không được biếng trễ.

3/ Muốn làm chủ, điều khiển sự tái sanh, luân hồi thì phải tu tập Tam Minh. Đó là giai đoạn thứ ba mà người đệ tử Phật cần phải tinh cần, tinh tấn, siêng năng tu tập, không được biếng trễ.

Quý Phật tử đừng hiểu lầm làm chủ nhân quả là dừng nhân quả. Làm chủ nhân quả có nghĩa là làm cho thân tâm thanh thản, an lạc trước thọ lạc, thọ khổ, thọ bất lạc bất khổ. Nói một cách khác, làm chủ nhân quả tức là làm chủ thân tâm mình trước các ác pháp, bất thiện pháp, khiến cho thân tâm bất động và tự tại, chớ không phải là “Bất muội nhân quả” như một thiền sư đã nói.

THÔNG TIN TÁC GIẢ

Trưởng lão Thích Thông Lạc

Xem thêm

Tu tập và làm việc

Trưởng lão Thích Thông Lạc

Diệu Quang

Người mới tu mà không lao động thân sanh lười biếng, tâm ý bạc nhược, mất hết ý chí, không còn nghị lực tu tập. Người mới tu phải tu tập trau dồi thân tâm trong các đối tượng, mọi hoàn cảnh, mọi sự việc để xả tâm ly dục ly ác pháp. Người mới tu phải lấy sự xả tâm làm điều quan trọng, nếu tâm chưa xả mà vội vào nhập thất tức là tránh duyên tránh cảnh, đó là hình thức ức chế tâm, nén tâm, thì tu tập chẳng đi đến đâu.

Đạo Phật là đạo đức nhân bản nhân quả

Trưởng lão Thích Thông Lạc

Đạo Phật là một nền đạo đức nhân bản nhân quả, sống không làm khổ mình khổ người, chứ không phải là tôn giáo.
5.0
Tổng 11 lượt bình luận

Ban biên tập

09:06 01 Th3 2026
1

“Quý Phật tử đừng hiểu lầm làm chủ nhân quả là dừng nhân quả. Làm chủ nhân quả có nghĩa là làm cho thân tâm thanh thản, an lạc trước thọ lạc, thọ khổ, thọ bất lạc bất khổ. Nói một cách khác, làm chủ nhân quả tức là làm chủ thân tâm mình trước các ác pháp, bất thiện pháp, khiến cho thân tâm bất động và tự tại, chớ không phải là “Bất muội nhân quả” như một thiền sư đã nói.” (Trưởng lão Thích Thông Lạc)

Ban biên tập

09:06 01 Th3 2026
1

“Muốn làm chủ, điều khiển sự tái sanh, luân hồi thì phải tu tập Tam Minh. Đó là giai đoạn thứ ba mà người đệ tử Phật cần phải tinh cần, tinh tấn, siêng năng tu tập, không được biếng trễ.” (Trưởng lão Thích Thông Lạc)

Ban biên tập

09:06 01 Th3 2026
1

“Muốn làm chủ, điều khiển nghiệp quả của thân (lão, bệnh, tử) thì phải tu tập Nhị Thiền, Tam Thiền, Tứ Thiền. Đó là giai đoạn thứ hai mà người đệ tử Phật cần phải tinh cần, tinh tấn, siêng năng tu tập, không được biếng trễ.” (Trưởng lão Thích Thông Lạc)

Ban biên tập

09:06 01 Th3 2026
1

“Muốn làm chủ nhân quả, chấm dứt sanh tử, luân hồi là phải tu tập điều khiển khẩu hành, thân hành và ý hành. Luôn luôn thực hiện nhân thiện để tạo quả lành, hoàn toàn ngăn và diệt trừ nhân ác. Đó là giai đoạn thứ nhất người đệ tử Phật cần phải tinh cần siêng năng tu tập không được biếng trễ.” (Trưởng lão Thích Thông Lạc)

Ban biên tập

09:05 01 Th3 2026
1

“Đạo Phật dạy làm chủ nhân quả, vượt qua nhân quả, chớ không dạy ngăn chặn và dừng nhân quả. Vì từ nhân quả con người tạo ra thì chỉ có làm chủ tâm không tạo nhân quả ác nữa thì nhân quả sẽ chấm dứt, như Phật đã dạy trong pháp Tứ Chánh Cần (“ngăn ác, diệt ác pháp, sanh khởi thiện, tăng trưởng thiện”). Đó là pháp tu tập làm chủ nhân quả, hay là pháp môn tu nhập định để làm chủ sanh tử, luân hồi.” (Trưởng lão Thích Thông Lạc)

Ban biên tập

09:05 01 Th3 2026
1

“Làm chủ chết: Khi thân suy yếu sắp chết, ta tịnh chỉ hơi thở, nhập Tứ Thiền, xả bỏ thân tứ đại nhân quả một cách dễ dàng.” (Trưởng lão Thích Thông Lạc)

Ban biên tập

09:05 01 Th3 2026
1

“Làm chủ bệnh: Khi thân có bệnh, đau nhức, khổ sở ta phải làm chủ thọ bằng cách ly hỷ, trú xả, nhập Tam Thiền. Từ Tam Thiền dùng Như Lý Tác Ý xả thọ khổ. Kinh dạy ly hỷ, trú xả tức là xả lạc, xả khổ. Xả lạc, xả khổ tức là xả thọ. Xả thọ tức là xả sự đau khổ của thân.” (Trưởng lão Thích Thông Lạc)

Ban biên tập

09:05 01 Th3 2026
1

“Làm chủ già: Tịnh chỉ thân hành, khẩu hành, ý hành, tức là tịnh chỉ tầm tứ (nhập Nhị Thiền).” (Trưởng lão Thích Thông Lạc)

Ban biên tập

09:04 01 Th3 2026
1

“Làm chủ sanh: Khi có xảy ra tai nạn, kiện tụng, ham muốn, thèm khát, sợ hãi, lo toan, v.v.. người tu chứng sẽ dùng trí tuệ nhân quả quán xét, thì ngay đó tâm sẽ được an ổn, không còn buồn lo, sợ hãi, sân hận, v.v.. Khi khởi tâm ham muốn cái này cái khác, thì ta dùng trí tuệ Tứ Niệm Xứ quán xét các pháp vô thường, khổ, không, vô ngã thì tâm ham muốn (tham dục) dừng liền. Đó là cách làm chủ sanh thứ hai.” (Trưởng lão Thích Thông Lạc)

Ban biên tập

09:04 01 Th3 2026
1

“Bậc tu hành chứng đạo, các Ngài cũng bệnh, cũng chết như tất cả mọi người, nhưng nó không tác động vào các Ngài được. Vì thế, sanh, già, bệnh, chết không làm tâm họ dao động. Đó là giai đoạn làm chủ thứ nhất (làm chủ tâm, tâm bất động trước cảnh sanh, già, bệnh, chết)” (Trưởng lão Thích Thông Lạc)

Ban biên tập

08:58 01 Th3 2026
1

“Chúng tôi nói bậc tu hành chứng đạo chỉ làm chủ sanh, già, bệnh, chết, chứ không làm chủ cái thân giả tạo, vô thường, duyên hợp. Thân ngũ uẩn duyên hợp là chuyện có thật, cho nên sanh, già, bệnh, chết bắt buộc phải đến.” (Trưởng lão Thích Thông Lạc)

VIẾT BÌNH LUẬN

THÔNG TIN BỔ SUNG

  • Tác giả

    Trưởng lão Thích Thông Lạc

  • Xuất bản tại

    Thư viện Thầy Thông Lạc

  • Thời gian

    2000

  • Khổ giấy

    13x20,5 cm

  • Số trang

    7

  • Thể loại

    Tâm thư

  • Dữ liệu

    File pdf, epub

  • Ngôn ngữ

    Tiếng Việt

  • Phù hợp cho

    Máy tính, máy tính bảng, smartphone