MỤC LỤC

I-    Như thế nào là tâm chứng đạo?  1

II-   Không bị sanh, già, bệnh, chết 1

III- Chứng đạo là chứng cái ǵ?. 1

 

YẾU CHỈ TU TẬP

I-  NHƯ THẾ NÀO LÀ TÂM CHỨNG ĐẠO?

V́ vậy mà phải sáu tháng miệt mài với cái pháp Như lư tác ư cho đến khi làm chủ được bốn sự đau khổ của ḿnh, c̣n bây giờ mấy con có Thầy cũng như trước mà có đức Phật giảng bài thuyết pháp đầu tiên th́ sau thời gian đó năm anh em Kiều Trần Như chứng quả A-la-hán, sao mà dễ dàng vậy? Và cuối cùng những người khác khi mà nghe đức Phật thuyết giảng xong th́ họ cũng vậy, chứng quả A-la-hán một cách dễ dàng. Mà tại sao thời nay chúng ta cũng con người chứ đâu phải chúng ta là một cái loài vật ǵ khác sao?

Y như người xưa, người xưa cũng có người thông minh, cũng có người u tối th́ thời nay cũng vậy, nhưng mà tại sao người ta nghe người ta chứng đạo, c̣n ḿnh nghe rồi mà tu gần chết, mà tu lọt tưởng, mà sao không chứng đạo. Bởi vậy cho nên Thầy thấy khi mà hiểu rồi sao mà đạo Phật dễ quá, mà chưa hiểu th́ sao lại khó quá. Mà hầu hết Thầy thấy quư thầy chưa hiểu cho nên tu coi khó, đi khất thực th́ mặt nào cũng ỉu x́u, đi cứ gầm gầm gầm gầm hổng có thấy cái vẻ hân hoan ǵ hết, tu th́ phải hân hoan vui vẻ chứ tu ǵ mà coi khổ quá, quá khổ.

Cho nên ở đây, Thầy xin đọc cái bài cho quư thầy hiểu. Mọi người học đạo đều nghĩ chứng đạo là một cái ǵ quá cao siêu, vĩ đại. Thật ra th́ trong đầu óc của quư vị từ lâu đến giờ người ta truyền thừa quư vị bằng cách quư vị hiểu như vậy đó, cao siêu, vĩ đại lắm mới là người chứng đạo, chứng như Phật, ghê quá nghe như Phật, ớn quá, thành ra lúc bấy giờ ḿnh thấy ḿnh sẽ nhỏ nhoi, và ḿnh thấy là thời của ḿnh là thời mạt pháp chắc tu khó lắm, tự cái nghĩ như vậy nó cũng làm cho ḿnh giảm đi cái hiểu biết của ḿnh và cái sự tu tập của ḿnh, cho nên rất là đau khổ.

Bởi v́ Đại Thừa nó đă gieo vào tư tưởng của chúng ta cái khó khăn đó, cho nên bây giờ Thầy có nói ǵ, có cởi mở ǵ th́ quư thầy cũng thấy khó khăn v́ từ lâu nó truyền thừa một cách lâu dài, nó làm cho tâm chúng ta thấy quá khó, tu tập theo đạo Phật quá khó. Sự thật đâu có khó ǵ. Cho nên ở đây Thầy nhắc, mọi người mà đang theo Thầy tu ở đây đều nghĩ chứng đạo là một cái ǵ quá cao siêu và vĩ đại, nhưng sự thật không như vậy.

Chứng đạo là sống với một tâm không bị dục lậu, hữu lậu và vô minh lậu tác động.

Các con thấy không, dục lậu, hữu lậu và vô minh lậu mà không tác động th́ cái người cũng b́nh thường thôi, nhưng mà có dục lậu, dục lậu là ǵ? - Là ḷng ham muốn, ḿnh muốn cái này muốn cái kia, bây giờ ḿnh biết nó là dục lậu làm sao ḿnh khởi lên, v́ giờ này nó khởi muốn ăn th́ biết nó là dục lậu rồi chứ ǵ? À ḿnh khởi thích đi lại đằng kia nói chuyện th́ biết nó là dục lậu rồi chứ ǵ, th́ dừng nó lại, c̣n không th́ đi lại kiếm người ta nói chuyện cho đă th́ như vậy là chạy theo dục lậu rồi. Nó đơn giản, rất là đơn giản, ḿnh ngăn, ḿnh diệt những cái dục lậu.

C̣n cái hữu lậu th́ là những cái ḿnh có. Rồi cái vô minh là cái không hiểu, mà ḿnh đă học cái lớp Chánh Kiến rồi th́ ḿnh có minh rồi chứ, đă biết nhân quả, đă biết các pháp vô thường, đă biết các pháp bất tịnh th́ đó là ḿnh được một số minh rồi chứ đâu phải mà vô minh hết sao? Cho nên v́ vậy mà có cái vô minh lậu nào tác động được? Không có cái vô minh lậu nào tác động được, như vậy là ngay đó là giải thoát rồi, chứ c̣n đ̣i ǵ, ngay đó là chứng đạo rồi, c̣n đ̣i cái ǵ nữa?

Đ̣i mấy người mọc ba đầu sáu tay sao, đ̣i phải bay lên trời ngồi ở trên trời mới gọi là chứng đạo, chứng đạo đâu phải là thần thông? - Đạo Phật đâu có dạy chúng ta! Chứng đạo của đạo Phật là làm chủ bốn sự đau khổ. Như cô Huệ Ân đến nay cô Huệ Ân cô cũng làm chủ được sinh, già, bệnh, chết, bây giờ cô tịnh chỉ được 15 phút hơi thở rồi, quư thầy th́ chưa tịnh chỉ được chứ cô Huệ Ân các con nh́n, cô Huệ Ân cô viết trong tập vở cô tŕnh bày cái sự tu tập, bệnh th́ cô ấy đuổi đi, già th́ bây giờ cô ấy c̣n ngồi được chứ cô có nằm liệt chiếu liet giường đâu? Đó các con thấy không, vẫn làm chủ được thân, mà hôm đó cái lưng cô ấy c̣ng, bữa nay cô tu tập cái lưng cô thẳng lên chút ít rồi, rồi đây nó cũng thẳng như chúng ta thẳng thôi có ǵ đâu, tại v́ chúng ta không chịu.

Cho nên, pháp của Phật nó vẫn làm chủ được cái sự đau khổ của kiếp người chứ đâu phải không? Mà hiện diện chúng ta đă thấy huynh đệ của chúng ta và mọi người ở đây tu tập thật sự, các thầy thấy người ta làm chủ được chứ, các thầy cũng có làm chủ được chứ đâu phải không làm chủ được, như vậy rơ ràng là pháp Phật thực tế chứ đâu phải không. Như vậy rơ ràng ḿnh có chứng chứ đâu phải ḿnh không chứng, tại sao ḿnh không thấy cái chứng của ḿnh mà ḿnh cho rằng cái chứng cao siêu vĩ đại nào. Ngồi đó phóng hào quang là chứng đạo sao, không phải cái chuyện đó.

Cho nên, chứng đạo không có cái ǵ cao siêu vĩ đại cả, chỉ là một tâm b́nh thường như mọi người nhưng không có chướng ngại nào làm cho tâm người đó chướng ngại được.

Nghĩa là bây giờ, như Thầy bây giờ ai làm Thầy chướng ngại được, cho nên đối với Thầy, Thầy thấy nó quá b́nh thường, trời ơi nếu biết trước hồi đó người ta dạy cho Thầy th́ Thầy cần ǵ phải tu cho cực. Nghĩa là không có chướng ngại nào mà tác động vào được, c̣n nếu ḿnh bị chướng ngại tức là ḿnh bị ác pháp chứ ǵ, cho nên đức Phật dạy ngăn ác diệt ác, sanh thiện tăng trưởng thiện. Ḿnh sống hàng ngày như vậy là giải thoát rồi c̣n đ̣i hỏi ǵ nữa, đó là cái cụ thể rơ ràng.

Chứng đạo không có nghĩa là chứng thần thông, mà chứng đạo chỉ là một tâm biết, một tâm bất động trước các pháp và các cảm thọ, chứng đạo chỉ là sống với tâm thanh thản an lạc và vô sự, lúc nào cũng như lúc nào, không bị kiềm chế không bị bắt buộc phải tu như thế này, như thế kia. Nghĩa là ḿnh chứng đạo rồi đừng bắt cái tâm ḿnh, buộc ḿnh phải tu như thế này, như thế kia. C̣n bây giờ các con thấy tâm an lạc thanh thản vô sự cứ bắt nó quán thân, rồi bắt nó phải đi kinh hành, bắt nó phải thế này thế kia, mà Thầy thường nhắc nó buồn ngủ th́ đi không buồn ngủ th́ thôi, ḿnh người chứng đạo mà ăn thua ǵ mà sợ. Tới giờ đi ngủ cứ ngủ ai biểu không ngủ, ông Phật ngày xưa ông tu rồi canh giữa ông c̣n nằm ông nghỉ ngơi mà, đâu có ǵ đâu, c̣n nó ngủ th́ cứ ngủ ăn thua ǵ nó, nó đâu phải là ḿnh đâu mà ḿnh sợ, đó các con hiểu. Cho nên, trong cái vấn đề tu tập nó quá cụ thể rơ ràng.

Chứng đạo đâu phải cái ǵ khó đâu, nó đâu phải chứng đạo là trở thành con người siêu việt. Đừng hiểu một cách sai lệch của đạo Phật như vậy th́ làm cho Phật pháp nó càng lệch, lệch xa, làm cho Phật pháp nó càng xa con người. Làm cho người ta thấy người ta tu không có được, làm cho nó không có gần gũi với con người. Mà đạo Phật là đạo của con người, là đạo gần với con người, cách sống của nó rất là b́nh thường.

Chứng đạo chỉ là sống với tâm thanh thản, an lạc, vô sự, lúc nào cũng như lúc nào không bị ḱm chế, không bị bắt buộc phải tu như thế này phải tu như thế kia, chỉ có một điều quan trọng nhất đó là chúng ta phải quyết tâm buông xả đời sống nhân quả hiện có của chúng ta. Nghĩa là trong cái đời sống chúng ta là đời sống nhân quả, chúng ta có quyết tâm buông xả cái đời sống nhân quả đó không? Nhân với quả, mà có quyết tâm th́ chúng ta mới buông xả được mà không quyết tâm th́ làm sao?

Ví dụ như bây giờ muốn ăn mà cứ đi ăn th́ làm sao? Đó là đời sống nhân quả mà, à nó muốn ngủ th́ giờ này ḿnh chưa cho phép nó ngủ th́ ḿnh t́m cách đừng có cho nó ngủ, th́ như vậy là ḿnh làm chủ đời sống nhân quả. Ḿnh muốn buông xả cái nhân quả đó th́ phải làm như vậy, phải chống lại cái nhân quả đó như vậy, th́ như vậy là được giải thoát chứ có ǵ đâu.

II- KHÔNG BỊ SANH, GIÀ, BỆNH, CHẾT

Mục đích tu hành của chúng ta là làm chủ sanh, già, bệnh, chết, nhưng cái ǵ làm cho chúng ta bị sanh, bị già, bị bệnh, bị chết? Muốn hiểu điều này Thầy xin đọc lại bài kinh Thánh Cầu. Thầy đọc cái bài kinh Thánh Cầu cho quư vị thấy Phật dạy như thế nào.

Bởi v́ chúng ta hằng sống ở trong cái nhân quả này, chúng ta không quyết tâm buông xả cho nên chúng ta bị sanh, bị cái đời sống của chúng ta, ham muốn dục lạc cái này cái kia, bị già, bị bệnh và bị chết. Nghĩa là bị, chúng ta bị chứ không phải là chúng ta muốn cái đó đâu, chúng ta bị. Vậy chúng ta muốn cho ḿnh không bị già, bị sanh, không bị chết th́ chúng ta phải tu tập cái ǵ đây? Theo trong cái bài kinh Thánh Cầu đức Phật có nói, sau đây Thầy xin đọc lại đoạn kinh đó để quư Thầy thấy, bởi v́ chép nó hơi dài cho nên Thầy không có chép ra mà thôi.

“Ở đây, này các Tỳ kheo, có người tự ḿnh bị sanh lại t́m cầu cái bị sanh”.

Như bây giờ đó nó khởi là ḿnh muốn uống một ly nước, uống ly nước ngọt, uống ly nước sữa hoặc buổi sáng muốn ăn bữa cơm, thí dụ nó khởi muốn, đó là cái bị sanh đó, phải không, cái bị sanh đó. Th́ bây giờ chúng ta lại t́m cầu cái bị sanh, chúng ta lại đi lấy bát cơm hoặc lấy cái ly nước sữa uống, đó là chúng ta t́m cầu cái bị sanh. Rồi bây giờ chúng ta, ở đây cái câu kinh rất là rơ ràng, chúng ta đừng có làm theo cái điều đó th́ chúng ta không có bị sanh. Tự ḿnh bị già lại đi t́m cầu cái bị già, cái bị già là cái ǵ? Cái ăn uống đó nó chạy theo cái dục đó đó là bị già đó, ở đây để rồi cái bài kinh nó sẽ giải thích cho chúng ta cái nào bị già, Thầy xin đọc luôn để thấy rơ ràng:

“Có người tự ḿnh bị sanh lại t́m cầu cái bị sanh, tự ḿnh bị già lại t́m cầu cái bị già, tự ḿnh bị bệnh lại t́m cầu cái bị bệnh, tự ḿnh bị chết lại t́m cầu cái bị chết, tự ḿnh bị sầu lại t́m cầu cái bị sầu, tự ḿnh bị ô nhiễm lại t́m cầu cái bị ô nhiễm. Này các Tỳ kheo, cái ǵ theo các người gọi là bị sanh? Này các Tỳ kheo, vợ con là bị sanh, đầy tớ nam, đầy tớ nữ là bị sanh, dê và cừu là bị sanh, gà và heo là bị sanh, voi, ḅ, ngựa đực, ngựa cái là bị sanh, vàng bạc là bị sanh”.

Nghĩa là nói chung cái đời sống của chúng ta xung quanh hiện giờ như nhà cửa, của cải, tài sản, ruộng vườn, đất đai là cái bị sanh hết, là bị già, là bị bệnh, là bị chết. Th́ ở đây đức Phật xác định cho chúng ta thấy nói về cái bị sanh, cái đời sống của chúng ta là cái bị sanh, già, bệnh, chết. Vậy th́ chúng ta buông nó ra. Vậy th́ bây giờ về đây quư vị buông nó ra hết đi c̣n cái ǵ nữa, thế mà trong tâm chưa chịu buông nữa, ở ngoài cái h́nh thức th́ buông hết chứ ngồi đây trong tâm c̣n nhớ vợ, thương con ngồi đây c̣n lo lắng không biết ở nhà nó đói khổ làm sao? Rồi ở đây nhà cửa ruộng đất của ḿnh không biết có ai lấy không, giấy tờ không biết có lo làm không? Nó đủ thứ chuyện hết, nói bỏ chứ chưa có bỏ, bỏ là bỏ dứt hẳn th́ nó mới được, tức là không bị già, không bị sanh. Đây là cách thức thật sự mà, tại sao chúng ta muốn làm chủ sanh, già, bệnh, chết mà chúng ta không dám bỏ? Mà bỏ tới nửa chừng, bỏ phân nửa thôi, c̣n phân nửa đi về, mai mốt có ǵ rút chạy quay về. Thật sự ra ḿnh quyết bỏ là bỏ thật sạch đi th́ con đường đó là con đường chứng đạo chứ ǵ, khi mà quyết rồi th́ nó chứng đạo chứ ǵ, cho nên Thầy nói dứt bỏ nhân quả là chứng đạo.

Th́ Thầy xin đọc tiếp:

“Này các Tỳ kheo, những chấp thủ ấy bị sanh người ấy lại nắm giữ, tham đắm, mê say chúng, tự ḿnh bị sanh lại t́m cầu cái bị sanh. Và này các Tỳ kheo, cái ǵ theo các người gọi là bị già? Này các tỳ kheo vợ con là bị già…”

Nó cũng là cái lặp v́ sao này kia, cũng là bao nhiêu đó lại sanh, già, bệnh, chết, nghĩa là cái đoạn kinh này nó lặp đi lặp lại cái chỗ đó là nói bị sanh, bị già, bị bệnh, bị chết, nó cũng đều là toàn bộ cái cuộc sống của chúng ta, cuộc sống của chúng ta hàng ngày, vợ con, của cải, tài sản, heo, dê, tiền bạc, đất đai, ruộng vườn, nhà cửa tất cả những cái đó là cái bị sanh, già, bệnh, chết.

“Và này các Tỳ kheo, có người tự ḿnh bị sanh, sau khi biết rơ sự nguy hại của bị sanh, t́m cầu cái vô sanh”.

À bây giờ đó đi ngược lại đó, bây giờ đi ngược lại để dạy cho ḿnh, cái kia hồi năy th́ ḿnh bị sanh, bị già, bị bệnh, bị chết, bây giờ đi ngược lại là cái không bị sanh, cái vô sanh, cái không già, cái không chết, à bây giờ đức Phật nhắc cho chúng ta biết cái nào. Th́ rơ ràng là mục đích của ḿnh ở đây Thầy nói chứng đạo là làm chủ bốn sự đau khổ, mà bây giờ ḿnh chứng được, ḿnh hiểu được cái không bị già, cái không bị chết, cái không bị sanh, cái không bị bệnh th́ ḿnh phải làm chủ nó ḿnh đừng có cho nó sai bảo ḿnh th́ ḿnh giải thoát, chứng đạo chứ có ǵ. Cho nên quá dễ, người ta nghe rồi người ta chấp nhận cái không bị sanh, không bị già, cái vô sanh th́ tức là vô sự, chấm dứt hoàn toàn có ǵ đâu, có ǵ mà phải tu, có ǵ mà phải thức đêm dậy khuya như vậy, có ǵ mà phải cực khổ đến cái mức độ như vậy. Thầy thấy quá đơn giản, đâu có ǵ đâu, hiểu rồi ngay đó là tôi đă giải thoát hoàn toàn.

Nay Thầy xin đọc lại cái đoạn này cho rơ ràng, đây:

“Và này các Tỳ kheo, thế nào là Thánh cầu, ở đây này các Tỳ kheo, có người tự ḿnh bị sanh sau khi biết rơ sự nguy hại của sự bị sanh, t́m cầu cái vô sanh vô thượng an ổn, khỏi các khổ ách, Niết Bàn; tự ḿnh bị già sau khi biết rơ sự nguy hiểm của sự bị già, t́m cầu cái không già vô thượng an ổn khỏi khổ đau, Niết Bàn; tự ḿnh biết cái bệnh và cái không bệnh; tự ḿnh biết cái chết và cái bất tử; tự ḿnh bị sầu cái không sầu; tự ḿnh bị ô nhiễm, sau khi biết rơ sự nguy hại của sự ô nhiễm, t́m cầu cái không ô nhiễm vô thượng an ổn khỏi khổ ách, Niết Bàn. Này các Tỳ kheo như vậy là Thánh cầu”.

Nghĩa là bây giờ ḿnh biết những cái đó là vợ con, nhà cửa, của cái, vàng bạc, tiền của... đó là cái sanh, già, bệnh, chết; cái vô sanh, cái không bệnh, không già, không chết th́ cái đó đi ngược toàn bộ là không chấp nhận cái đó. Vậy th́ ḿnh không dám nhận ḿnh bỏ đi, bỏ thật sự quyết tâm bỏ chứ đừng có tiếc, đừng có ǵ th́ nữa hết, trong đầu đừng có ǵ nữa hết th́ ngay đó nó chứng.

Người ta hiểu rồi người ta bỏ sạch người ta đâu có tiếc. Cung vàng điện ngọc, đức Phật v́ sự đau khổ của chúng sanh Ngài bỏ, Ngài không tiếc chút nào hết. Sau khi về c̣n có đứa con trai, thay v́ để cho nó thay thế ḿnh nó làm vua chứ. Không, cho cái b́nh bát, coi như là cái ông Phật tiệt ḍng mất rồi. Rồi cái ngai vàng này bỏ cho ai đây? Ông có tiếc không mấy con? Ông đâu có tiếc đâu, có thằng con trai ông cho làm vua mà giờ vác b́nh bát đi xin ăn mà chúng c̣n đánh lỗ đầu. Các con thấy cái chỗ của Phật ông thấy được cái thật và cái giả của cuộc đời, cho nên cái ngai vàng là cái giả, cái giàu sang là cái giả có ǵ, đó là cái bị sanh, già, bệnh, chết. Cho nên, dẹp hết bỏ ra về gia đ́nh độ hết cả vợ con đi vào con đường giải thoát hoàn toàn, bỏ hết không cần thiết.

Đó là một cái gương, một cái gương rất sáng, mà cái gương rất sáng để chúng ta biết rằng tu hành đâu phải khó, chỉ cần buông bỏ mà Thầy thấy các con buông không nổi. Tại sao mà buông không nổi? Có ǵ đâu, đă học các pháp đều vô thường, tất cả đều nhân quả, duyên hợp mà thành có ǵ của ḿnh nữa đâu mà tại sao không buông bỏ!

Cho nên, đọc sơ cái bài kinh như vậy chúng ta biết cái ǵ là cái bị sanh, bị già, bị chết chúng ta phải quyết tâm chứ, quyết tâm để mà chúng ta không c̣n bị sanh, già, bệnh, chết nữa. Cho nên, hiểu được cái bài kinh này rồi th́ chúng ta biết cái chỗ nào để mà chúng ta chốt, sau này quư vị đọc lại cái bài kinh Thánh Cầu, phi Thánh cầu và Thánh cầu, nghĩa là chúng ta sống theo cuộc đời thế gian đó là phi Thánh cầu, c̣n chúng ta sống đúng bỏ xuống hết th́ đó là Thánh cầu.

Tu hành là một sự sống b́nh thường, có lư đâu mà lại diệt hết ư thức phân biệt thiện ác, ông Phật có dạy ḿnh xả cái đời sống của ḿnh như vậy có xả cái ư thức của ḿnh không? Đâu có, các con đọc cái bài kinh này có nghe ông Phật bảo phải dừng hết cái vọng tưởng, phải dừng hết cái ư đâu!? Mà bao dừng, diệt những cái bị sanh, già, bệnh, chết, dừng cái đó lại đi, th́ ông Phật dạy vậy, tại sao chúng ta không làm vậy mà chúng ta đi làm khác, dừng hết cái vọng tưởng chúng ta làm ǵ, mà ông Phật có dạy đâu?

Cho nên, tu hành là một sự sống b́nh thường, ḿnh sống b́nh thường như mọi người có khác ǵ với ai đâu, nếu mà ḿnh bỏ cái đó là ḿnh phi thường đó, người ta bỏ không được mà ḿnh bỏ được đó là cái phi thường của nó, mà cái phi thường đó quá dễ mà. Từ ḿnh làm ra, từ cái duyên hợp của nhân quả mà có cha, có mẹ chứ đâu phải là ḿnh làm được cái này đâu, duyên hợp ra có cha có mẹ, th́ bây giờ ḿnh hiểu được Phật pháp cái này là bị già, bị sanh, bị chết này bỏ xuống hết để chấm dứt sanh, già, bệnh, chết, cái mục đích nó như vậy mà, thế rồi chúng ta lại bỏ không được.

Cho nên, Thầy nói tu hành là một sự sống b́nh thường chứ lư đâu lại diệt ư thức phân biệt thiện ác. Cho nên, có vọng tưởng hay không vọng tưởng đều là một ư thức b́nh thường của mỗi con người. Như ḿnh có vọng tưởng hay không vọng tưởng, trong đầu ḿnh có suy tư có nghĩ tưởng ǵ th́ nó nghĩ, mặc nó ăn thua ǵ. Miễn là nó đừng có suy nghĩ ḷng ṿng ba cái bị sanh, bị già, bị chết này thôi, chứ nó nghĩ ǵ cứ cho nó nghĩ, mà đừng có nghĩ cái chuyện đó, mà nghĩ cái chuyện đó th́ dẹp đi, mấy con sẽ được giải thoát chứ có ǵ đâu, đơn giản quá, quá đơn giản không có khó ǵ. Đức Phật đă gom lại cho chúng ta thấy một cái đời sống của chúng ta xung quanh bao nhiêu vật chất t́nh cảm của chúng ta đều là gói ghém ở trong đó hết. Đó, đức Phật gọi là cái bị sanh, bị già, bị bệnh, bị chết.

Bây giờ muốn cái mà không sanh, không già, không chết th́ bỏ cái này xuống đi, chứ đâu có bảo ḿnh diệt cái ư thức của ḿnh, đừng có niệm ở trong đó, các con hiểu rơ cái chỗ này.

Cho nên bây giờ mà cứ ngồi đó mà lại ức chế cho hết, c̣n bữa nào mà có vọng tưởng lia lịa tới th́ trời ơi bữa nay tôi sao mà khó quá, đó là cái tu sai, tu sai không đúng của mọi người.

Nhưng người tu hành không chấp nhận những vọng tưởng có tướng bị sanh, bị già, bị bệnh, bị chết. Đó Thầy nhắc lại đó. Thầy sẽ đọc lại câu này thấy rơ: Tu hành là một sự sống b́nh thường chứ lư đâu lại diệt hết ư thức phân biệt thiện ác, cho nên có vọng tưởng hay không vọng tưởng đều là một ư thức b́nh thường của mỗi con người, nhưng người tu hành không chấp nhận những vọng tưởng, tức là những ư tưởng chúng ta khởi nghĩ có tính bị sanh, bị già, bị bệnh và bị chết”. Nó đúng với cái câu trong bài kinh Thánh Cầu, tất cả những vọng tưởng đó, đều ngăn tất cả những vọng tưởng đó, những cái vọng tưởng mà bị sanh, bị già, bị chết đó, tất cả những vọng tưởng đó nếu nó đến th́ chúng ta ngăn và diệt; c̣n những vọng tưởng không sanh, không già, không bệnh, không chết th́ để tự nhiên, nhớ cái câu Thầy nói. Nó có vọng tưởng nhưng vọng tưởng không sanh, không già, không chết th́ để tự nhiên chứ.

Vậy cái vọng tưởng nào không sanh, không già, không chết?

Quư vị biết quá mà, bây giờ tôi ngồi tôi nghĩ chúng ta thanh thản, an lạc, vô sự này th́ cái này rơ ràng là cái vọng tưởng không sanh, không già, không chết chứ ǵ. Tâm thanh thản, an lạc, vô sự th́ làm sao có sanh, già, bệnh, chết ǵ trong đó được, nó đơn giản vậy, mà có những cái kia th́ ḿnh thấy điểm mặt nó liền, đâu chấp nhận nó, cho nên cứ để tự nhiên. V́ vậy mà chúng ta đâu cứ phải g̣ bó ức chế cái tâm nó quá là cực khổ như vậy.

Cho nên, tu riết rồi Thầy thấy mấy con cái mặt cứ gằm gằm như này mà không thấy hân hoan chút nào hết. Người nào cũng thấy coi nó khắc khổ quá, hai tháng qua rồi nh́n coi bộ người nào coi thấy cũng khắc khổ, sao mà làm khổ ḿnh đến cái mức độ như vậy. Bởi v́ không có dám ngó ai hết, ai biểu ngó tới ngó ngang làm chi, nh́n th́ nh́n chứ có ǵ đâu nhưng mà đừng có liếc người ta. Cho nên, đức Phật dạy: “Ta thành Chánh Giác là nhờ tâm không phóng dật, muôn pháp lành đều do nơi đó mà sanh”, phải không mấy con? Không phóng dật mà các pháp lại sanh, như vậy là có vọng tưởng hay không vọng tưởng đây? Các con cứ nghĩ đi, các con cứ nghĩ cái câu của lời đức Phật nói, câu đức Phật lời nói quá rơ ràng: Ta thành Chánh Giác là nhờ tâm không phóng dật, muôn pháp lành đều do nơi đó mà sanh”, do nơi tâm không phóng dật mà sanh, vậy th́ do nơi tâm, pháp lành mà, vậy th́ nó có phải là cái bị sanh, bị già, bị chết nữa không, đâu có nữa, cho nên nó đâu phải là hết vọng tưởng đâu. Quư vị có nghe rơ lời dạy này chưa? Không phóng dật nhưng các pháp lành từ nơi tâm không phóng dật mà sanh, đọc câu này chúng ta thấy người tu hành có hết vọng tưởng không? Nếu hết vọng tưởng chúng ta thành cây đá mất. Nghĩa là tu cái kiểu mấy con mà đi khất thực mà Thầy thấy ít hôm chắc nó thành cây thành đá hết, nghĩa là không dám cục kịch đi cứ nh́n cái chân này bước, bước, bước rồi tới nó lấy cơm rồi cúi đầu đi về không dám ngó qua ngó lại ǵ hết thành cây đá. Chúng ta ngó qua ngó lại nhưng không được liếc xéo, liếc ngang. Th́ như vậy đó là những cái ḿnh quá g̣ bó, ḿnh quá sợ hăi, có ǵ đâu mà ḿnh phải sợ hăi dữ vậy.

Tại sao chúng ta lại dẹp hết vọng tưởng để trở thành cây đá? Tu là làm chủ cái sự đau khổ để hết đau khổ chứ đâu phải tu để làm cho chúng ta trở thành con người ngơ ngơ ngẩn ngẩn, gầm gầm đi không dám nh́n ngó ai. Tu là đem lại cho tâm hân hoan vui vẻ, đoan trang, chánh trực, không liếc xéo, liếc ngang, không nói xấu nói lỗi người, không ly gián người này với người khác. Tu là đi đứng khoan thai nhẹ nhàng, thoải mái chứ đâu phải đi cúi đầu, khom lưng bước thấp, bước cao. Tu là tĩnh giác nhưng tĩnh giác đâu có nghĩa là chỉ có biết bước đi, hơi thở mà tĩnh giác là tĩnh giác trong tất cả mọi sự việc xung quanh chúng ta. Nghĩa là đâu có tĩnh giác ở trên bước đi không đâu, mà đây là tĩnh giác những chuyện ǵ xung quanh chúng ta xảy ra, ta biết rơ thiện ác, biết rơ cái bị sanh, bị già, bị chết biết rơ, sự kiện xảy ra biết được, đó là mới tĩnh. Chứ không phải tĩnh mỗi trong hơi thở, biết hơi thở ra, biết hơi thở vô. Đâu có tĩnh biết ḿnh đi không đâu, cho nên tĩnh giác là toàn diện chứ không phải tĩnh giác có một cái hành động của chúng ta thôi. Nhưng tĩnh giác trong cái hành động đầu tiên của chúng ta tu tập đó là bắt đầu, khởi sự cho người mới tu là tập nương vào hơi thở, biết hơi thở ra vô đó là mới tập tễnh, c̣n bây giờ các con đă trải qua bao nhiêu thời gian tu c̣n tập cái đó để làm ǵ nữa, tập làm ǵ nữa.

Chứng đạo cũng như người b́nh thường, nhưng người b́nh thường th́ đang bị sanh, già, bệnh, chết làm dao động, c̣n người chứng đạo th́ không bị sanh, già, bệnh, chết ǵ hết, bất động. Cho nên người b́nh thường và người chứng đạo khác nhau ở chỗ tâm bất động trước ác pháp và các cảm thọ. Tu như vậy đâu có nghĩa là khó khăn phải không quư vị. Tu đâu có nghĩa là làm cho chúng ta thay đổi thân tâm khác thường, mà làm cho thay đổi thân tâm khác thường th́ đâu gọi là tu đúng. Tu là ngăn diệt những hành động làm khổ ḿnh, khổ người đó là cách thức tu.

III- CHỨNG ĐẠO LÀ CHỨNG CÁI G̀?

Sau 2 tháng tu hành Thầy nh́n trên gương mặt của quư thầy, của quư cư sĩ sao không thấy hân hoan, trông có vẻ khắc khổ quá. Cho nên, quư vị xác định cho rơ ràng tu chứng là chứng cái ǵ? Phải xác định được cụ thể rơ ràng cách thức ḿnh tu chứng là chứng cái ǵ? Nghĩa là ḿnh tŕnh bày lại cho Thầy con nghĩ tu chứng là phải chứng như vậy, tŕnh bầy cho Thầy nghe thấy tự ḿnh nhận xét. Bởi v́ các con đọc trong Những Lời Phật Dạy, đức Phật đă giác ngộ cho người ta ngộ được cái chân lư, cái tâm thanh thản, an lạc, vô sự. Để làm ǵ? Để ḿnh hộ tŕ và bảo vệ cái trạng thái đó! Th́ hộ tŕ và bảo vệ cái trạng thái đó là chứng trạng thái đó chứ ǵ. Đó là cái chân lư Diệt đế, cái chân lư.

Vậy th́ chúng ta phải ngộ nhận như thế nào đúng và như thế nào sai, có phải chi chúng ta hết vọng tưởng rồi th́ chúng ta mới chứng được trạng thái thanh thản, an lạc, vô sự được không? Phải hỏi kỹ lại, c̣n cứ nghĩ phải chứng nó phải có Tam Minh, phải có Lục Thông, phải có Tứ Thần Túc. Đừng có nghĩ vấn đề đó! Mà càng nghĩ vấn đề đó th́ càng không có cái thứ đó, cho nên chúng ta đừng có nghĩ cái điều đó. Mà chúng ta hăy nghĩ bây giờ nè, cái ǵ bây giờ mà làm cho chúng ta chướng ngại nè, cái ǵ bây giờ làm cho chúng ta khắc khổ nè. Tu mà làm cho mấy con quá cực khổ, đó là cái sai. Cho nên, khi mà chứng đạo rồi đức Phật nói, con đường khổ hạnh đức Phật không có chấp nhận, mà con đường lợi dưỡng cũng không có chập nhận, hai cái nga này Phật không chấp nhận. Cho nên, nó trung đạo, trung đạo là trung đạo cái chỗ nào? Trung đạo là cái chỗ không tự làm khổ ḿnh. Tu mà làm khổ ḿnh quá như vậy th́ làm sao mà tu cho tới nơi tới chốn được? Cho nên, cái tu mà làm khổ ḿnh tức là khổ.

Cho nên, quư vị xác định cho rơ ràng tu chứng là chứng cái ǵ? Rồi tŕnh cho Thầy cái điều kiện đó, ḿnh ngộ ḿnh giác ngộ cái trạng thái ḿnh chứng để mà biết ḿnh đă đạt được cái chỗ đó rồi Thầy sẽ giải thích cho mấy con nghe. Đúng th́ Thầy xác định cho cái này đúng và giữ ǵn nó bằng cách nào Thầy sẽ chỉ cho. Chứ c̣n bây giờ pháp tu của Thầy, à bây giờ tu tỉnh thức th́ vậy, tu hơi thở là vậy, đẩy lui bệnh là vậy, xả tâm là như vậy th́ thử hỏi như vậy có ích lợi ǵ không? Nhưng mà trả lời những cái pháp như vậy th́ nó trở về với cái trạng thái bất động của nó. Nhưng mà không ngờ rằng khi mà trả lời như vậy về quư vị mới ức chế cho được cái đó th́ nó sẽ lạc vào cái trạng thái ức chế, nó không niệm khởi, nó bất động th́ nó lại sai pháp.

Đâu phải tu hết các tưởng là chứng đạo, đâu phải tĩnh giác là chứng đạo, đâu phải thần thông là chứng đạo, đâu phải ngồi thiền nhiều là chứng đạo. Chứng đạo là tâm định tỉnh, nhu nhuyễn dễ sử dụng, ư muốn ǵ sai bảo th́ thân tâm làm theo. Các con có nghe cái câu mà đức Phật đă dạy không: Tâm định tỉnh nhu nhuyễn dễ sử dụng”. Vậy th́ bây giờ ḿnh biết cái đó là cái bị sanh, bị già, bị chết th́ tâm nó nhu nhuyễn chứ ǵ, th́ ḿnh đừng có làm theo cái đó th́ nó nhu nhuyễn chứ có ǵ đâu, chứ đâu phải tập luyện làm sao cho nó nhu nhuyễn. Các con hiểu cái nhu nhuyễn là như thế nào, c̣n định tỉnh là như thế nào? Ḿnh biết cái này là cái bị sanh, bị già, bị chết là định tỉnh chứ sao, không định tỉnh làm sao biết được cái này. Thế bây giờ ngồi cứng ngắc như gốc cây rồi nói tôi định, rồi tôi biết là định tỉnh như vậy để làm ǵ đây? Định tỉnh đó làm cái ǵ, ra ngoài kia làm gốc cây, cục đá chứ không nhẽ bây giờ con người ḿnh tu rồi ḿnh làm cái gốc cây, cục đá ngồi ở hàng rào ngoài kia, ngồi bất động đó sáu tháng như cái chú bé người Ấn Độ đó, làm ǵ đó. Không lẽ tu như vậy sao? Các con thấy Thầy báng sạch ba cái thứ quỷ quái này. Con người th́ con người chứ tại sao con người tu để rồi bây giờ ngồi đó sáu, bẩy tháng không ăn uống ǵ hết, không nói ǵ hết, để làm gốc cây sao?

Cho nên, chứng đạo là tâm định tỉnh, phải hiểu chữ định tỉnh, định tỉnh là làm sao, định tỉnh chắc có lẽ là ngồi cứng nhắc không dám cục kịch, đầu óc cũng không dám nghĩ ǵ hết, đó là định tỉnh; rồi nhu nhuyễn, chắc là nhu nhuyễn cái tâm nó mềm mại lắm đó nha, nghĩ cái ǵ lạ lùng vậy. Thầy cũng chẳng hiểu nữa! Dễ sử dụng chắc có lẽ là mấy người biết bảo ǵ nó làm theo cái đấy chứ ǵ, gọi là dễ sử dụng. Cho nên, phải hiểu cho đúng cái nghĩa của nó.

Chứng đạo là làm chủ sanh, già, bệnh, chết khi tâm ham muốn một điều ǵ ư thức bảo không được ham muốn điều đó là nó không làm, chứng đạo là vậy. Bây giờ tâm chúng ta muốn cái điều đó mà không có được th́ nó thôi, th́ đó là chứng chứ c̣n ǵ nữa, nó có làm theo cái đó không? Mà nó không làm theo th́ đó là ḿnh làm chủ chứ ǵ, có phải không, mấy con cứ nghĩ đi. Cho nên ở đây Thầy nói rất rơ, những cái điều này là điều các con cần phải hiểu mà tu.

Chứng đạo là làm chủ sanh, già, bệnh, chết, khi tâm ham muốn điều ǵ th́ ư thức của chúng ta chứ không có cái ǵ hết, không có trí tuệ ở đâu hết, ở đây là ư thức bảo không được ham muốn th́ tâm ḿnh không được ham muốn. Khi tâm sân hận th́ ư thức bảo tâm không được sân hận th́ tâm không sân hận đó là chứng đạo chứ sao? Nó c̣n giận nữa không, đă bảo là không giận mà giận th́ tát vào mặt, lấy bạt tai tát vào đầu nó vài cái mày c̣n giận là mày chết, tao bảo không giận mày phải nghe chứ. Ḿnh bảo ḿnh không được sao, ḿnh đánh ḿnh không được sao? Có ǵ đâu mà ngồi đó ǵm ǵm cái đầu cho nó giận lung, có phải không, c̣n tát cho nó mấy tát tai nó c̣n giận th́ tát th́ nó hết giận, có phải sung sướng không, nó hết giận rồi, cái nào khỏe, cái đau này tát vô nó hết, nó giận nó cứ hằm hằm nó giận hoài nó không phải khổ sao, phải không? Các con thấy cái đó là cái đơn giản nhất của sự tu tập.

Bị ư thức của chúng ta sai là hỏng. Thí dụ như bây giờ thân của chúng ta già yếu lụm cụm thôi thân này không được già yếu lụm cụm, đi đứng vững vàng, th́ đó là ư thức ḿnh bảo mà. Đây cô Huệ Ân các con thấy không, có lụm cụm vậy, nhưng bây giờ cô tập cô cũng đỡ rồi đó, các con thấy chưa, ư thức bảo mà. Bằng chứng trước mặt đó chứ đâu, cái ư thức của chúng ta nó đủ cái sức lực, ư làm chủ, ư tạo tác mà, ư dẫn đầu các pháp mà, các con nghe lời đức Phật nói quá rơ ràng mà, đâu có ǵ. Khi thân chúng ta già yếu lụm cụm th́ chúng ta dùng ư thức bảo không được già yếu lụm cụm nữa, phải b́nh thường th́ lần lượt nó cũng trở lại b́nh thường như thường, đó là cái sự tu chứng của chúng ta mà, nó làm chủ nó mà. Khi thân bị bệnh ư thức bảo thân không được bệnh th́ thân nó sẽ không bệnh, các con thấy đó là cái sự thật mà đâu có ǵ. Nhưng mà mấy con cứ để cho dính mắc nhớ nhà nhớ cửa rồi đi nói chuyện rồi làm cái này cái kia, con bảo nó cũng không nghe chứ đừng có nói, c̣n mấy con nghe lời Thầy mấy con sống đúng giới đi. Sống độc cư trầm lặng không có nói chuyện với ai hết đi, mấy con sai xem nó có được không, bảo cái ǵ nó chả nghe.

Khi mà thân nó sắp sửa chết th́ ḿnh bảo tịnh chỉ hơi thở chết đi, chứ đừng ở đây mà thở hôm hốp hôm hốp cho mệt, phải không, nó ngưng hơi thở rồi chết có phải sướng không. Để nó cà hớt cà hớt hoài có phải khổ không? Các con thấy mấy người sắp chết họ cứ cà nấc cà nấc, thở không được, mà sống không sống mà chết không chết rất là khổ. C̣n ở đây chỉ bảo tịnh chỉ hơi thở, ngưng đi, chết rồi ở đó mà thở kiểu ǵ lạ lùng. Có phải không mấy con? Đó là sự thật người tu hành nó phải vậy chứ. Nhưng mà chúng ta phải sống như thế nào để chúng ta không bị sanh bị già, bị chết chứ, chúng ta cứ sống ở trong cái bị sanh, bị già, bị chết chúng ta bảo nó có được không? Đâu có được, tại v́ chúng ta sống đúng, đó là giới sanh định mà. Cái giới là của chúng ta sống đúng như vậy đó là giới luật th́ mấy con thấy chỗ làm chủ của chúng ta rất rơ ràng.

Đây là Thầy nói trên vấn đề dục trên ư thức mà sai bảo cái thân cái tâm của chúng ta, đó là cách thức chúng ta biết, chúng ta tu tập. Mà chỉ cần giữ giới là mấy con sẽ đạt được chứng đạo. C̣n năm tháng nữa, mà năm tháng nữa rèn luyện ḿnh ở trong cái này mấy con sẽ đạt được nhiếp tâm nó đâu phải khó đâu, chứ đâu phải mấy con ráng tập như thế này như thế khác, ôi thôi tập đi muốn chết luôn mà xả ra cái trời ơi hai chân nó rũ rượi, coi bộ nó muốn ngục, nó c̣n khổ hơn. Cho nên v́ vậy mà Thầy thấy tu sai mà c̣n cố.

Cho nên hôm nay, cái bài pháp tuy nó ngắn gọn nhưng nó cô đọng đầy đủ những cái phương pháp. Người nào mà chưa ngộ được cái sự chứng đạo, cái trạng thái chứng đạo rồi đến hỏi Thầy, cần thiết để hiểu biết cái này này, chứ đừng có hiểu biết cái ba lăng nhăng mà tập ức chế tâm, hỏi Thầy lăng nhăng ba cái tưởng này tưởng kia, ba cái đó dẹp xuống hết đi, ở đây không có ba cái thứ đó nữa. Tại v́ mấy con cứ ngồi im lặng rồi tưởng nó sinh ra, tưởng nào đủ thứ hết, ai biểu diệt ư thức làm ǵ để tưởng nó vô nó làm việc, cũng như một người ngủ th́ mới có chiêm bao chứ không ngủ làm sao có chiêm bao? Mà ở đây chúng ta hoàn toàn làm chủ cái ư thức, lấy ư thức mà làm chủ tất cả mọi pháp mà, c̣n ba cái tưởng chúng ta đâu có sử dụng, đâu có cần. Chúng ta đâu phải là thứ tu tưởng, cho nên chúng ta khác.

Đây là người tu chứng đạo ư thức làm chủ sự sống chết, tâm lúc nào cũng thoải mái, dễ chịu, hoan hỷ vui vẻ. Các con thấy ḿnh đuổi nó rồi th́ nó b́nh an cho ḿnh th́ ngồi vui vẻ chơi chứ có làm cái ǵ đâu, chứ đâu phải quá dụng công, dụng sức tu tập mệt nhọc quá cho nên mặt héo xèo. Có phải không mấy con dụng công quá, cái mặt méo xèo, không có người nào hân hoan được. Bởi v́ quá dụng công tức là quá hao sức, c̣n cái này ḿnh dùng ư thức của ḿnh đuổi, sống đúng đời sống giới không ăn phi thời, không nghe ca hát, không vui chơi, không ǵ hết. Các con thấy rồi bây giờ bắt đầu ḿnh dùng ư thức của ḿnh đuổi tất cả những cái chướng ngại, cái bị già, bị sanh, bị chết, ḿnh làm chủ nó, ḿnh đâu có sống ở trong cái bị sanh, bị già, bị chết đâu. Rồi bắt đầu từ cái tâm niệm của ḿnh mà khởi th́ biết nó là cái bị sanh, bị già, bị chết th́ tác ư đuổi. Th́ bây giờ nó đến với ḿnh đau nhức ở trên thân, nó đến với tâm niệm phiền năo, sân hận, lo lắng, sợ hăi đều là dứt hết chứ ḿnh có chấp nhận nó đâu, cái đó là cái bị sanh, bị già, bị chết ḿnh biết mà.

Đó là qua cái bài Thánh Cầu chúng ta biết rơ cái đường lối, cách thức tu tập của ḿnh, chứ không khéo chúng ta cứ ức chế tâm để mà tập tỉnh thức, để mà tập xả tâm bằng cách này bằng cách kia th́ chúng ta không khéo chúng ta lọt vào trong trạng thái của tưởng rất là khó khăn.

Cho nên, chứng đạo là sống trong sự an vui, thanh thản trước các ác pháp, chứ đâu phải chứng đạo chứng như cục đá gốc cây.

Như sư cô Huệ Ân làm chủ được thân tâm một cách cụ thể, rơ ràng. Đó bây giờ cô Huệ Ân ngồi trước mặt chúng ta cô làm chủ được rơ ràng, như vậy là chứng đạo chứ c̣n đ̣i ǵ mấy con? Các con thấy hạnh phúc quá, trên thân có đau th́ cô tác ư một vài giây, một vài phút là vượt qua. Thậm chí cái thân đă trở thành cái tật đi mà c̣ng thế rồi nó vẫn ngay lại được, đó là cái chứng đạo, cái lực của chứng đạo đă có chứ đâu phải không? Nhưng thời gian chúng ta để chứng đạo trọn vẹn, 5 tháng, cho đến cuối cùng chúng ta trọn vẹn th́ chúng ta đủ lực chứ sao. Mà đức Phật đă nói: “pháp ta không có thời gian đến để mà thấy”, thấy quá rơ ràng chứ đâu phải không có cái kết quả đó đâu. Chứ không phải tu đợi đến chết mới cầu về Cực Lạc, mới thấy ḿnh văng sanh, phải vậy không, đạo Phật rất cụ thể.

Chứng đạo đâu có nghĩa là ngồi thiền hay đi kinh hành suốt đêm không ngủ. Xưa đức Phật canh giữa Phật c̣n nằm kiết tường nghỉ ngơi kia mà. Các con thấy ngày xưa đức Phật đă tu chứng rồi nhưng mà canh giữa trong cái thời khóa đức Phật đă nói rất rơ, đức Phật c̣n nằm nghỉ ngơi, đâu có ép buộc mà chúng ta phải thức trắng đêm. Cho nên ở đây, tất cả những điều mà Thầy cô đọng lại để cho chúng ta biết cách thức tu tập. Nay nghe rơ ràng rồi các con c̣n có cái ǵ mà thắc mắc không?

Hôm nay Thầy nhắc thêm một lần.